ZEYTİN TOPRAKLARININ ORGANİK MADDE MİKTARININ ARTIRILMASI VE KURAKLIK ETKİLERİNİN AZALTILMASINDA ÖNEMLİ BİR REÇETE; YEŞİL GÜBRELEME
Zeytinlik Alanlarda Yeşil Gübreleme Projesinde toprak organik madde miktarı artışında önemli sonuçlar elde edildi. TEMA Vakfı 2021 yılından bu yana yürütülen örnek uygulamalarla proje bahçelerinde organik madde miktarında %0,5 ila %1 arasında değişen oranlarda önemli artışlar elde edildiğini paylaştı. Bu artışın toprak canlılığını artırma, toprak yapısını iyileştirme, doğal yollarla bitki besin maddesini artırma, erozyon önleme ve su tutma gibi birçok konuda zeytin topraklarına olumlu katkı sağladığını belirtti.
TEMA Vakfı’nın Akhisar İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Akhisar Ziraat Odası Başkanlığı işbirliğinde yürütmekte olduğu “Zeytin Tarımı Yapılan Alanlarda Örtü Bitkisi Yetiştiriciliğinin Yaygınlaştırılması: Akhisar Örneği” projesi kapsamında 6 Mayıs tarihinde bahçe günü etkinliği gerçekleştirildi. Bahçe gününe Akhisar Kaymakamı Mustafa Can, TEMA Vakfı Yöneticileri, Akhisar Ziraat Odası Başkanlığı, Akhisar İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Akhisar MYO Zeytincilik Programı, Akhisar Muhtarlar Derneği Başkanlığı, Ballıca ve Komşu köylerin muhtarları, TEMA Vakfı Manisa İl Temsilciliği ile İlçe Sorumlukları ve Ballıca Köyü üreticileri katılım sağladılar. 2021 yılında uygulamalarına başlanan ve Akhisar ilçesinde yoğun zeytin tarımı yapılan Zeytinliova, Dereköy, Ballıca, Hamidiye, Bekirler ve Mecidiye mahallerinde bulunan 12 zeytin bahçesinde yürütülen yeşil gübreleme uygulamaları 4 yıldır devam eden çalışmalar hakkında bilgiler verildi ve bahçede incelemeler yapıldı. İlki 2022 yılında Ballıca Köyü’nde yapılan bahçe gününün 2024 yılında yine Ballıca Köyü’nde bahçe günü etkinliği gerçekleştirilerek 2021 yılından bu yana yapılan uygulamaların bahçede toprak organik madde miktarının artırılmasına ilişkin olumlu etkileri ve sonuçları hem proje ekibi hem de bahçe sahibi tarafından birinci ağızdan üreticiler ve tüm paydaşlarla paylaşıldı.
Yeşil gübreleme uygulamasında, sonbaharda zeytin hasadından sonra zeytin sıra aralarında taban gübresi olarak organomineral gübre uygulaması sonrası, toprağa dekar başına 12 kg fiğ ve 4 kg arpa karışımı tohum ekilerek, ekilen tohumların çıkışları ve gelişimleri düzenli olarak takip edildi. Yeşil gübre bitkisi olarak yetiştirilen örtü bitkileri fiğ için çiçeklenmenin %25’e ulaşmasının ardından Nisan ortası gibi ya tamamı doğrudan ya da hayvan yemi olarak biçildikten sonra kalan kısmı toprağa karıştırıldı. İdeal bir tarım toprağında %5, an az ise %3 olması arzu edilen organik madde oranı Ülkemizin hemen hemen %90’ında %3 altında olup Akhisar topraklarında %1 seviyesindedir. Projede yapılan toprak analiz sonuçlarına göre 3 yıllın sonunda bahçe günü etkinliğinin gerçekleştiği bahçede 2021 yılında %0,83 olan organik madde miktarının %1,49’a yükseldiği, 12 bahçe de ise ortalama %1,08 olan organik madde miktarının %1,57 seviyelerine yükseldiği üreticiler ile paylaşıldı. Baklagil cinsi yem bitkileri ile yeşil gübreleme uygulamalarının; toprak organik madde miktarında artış, erozyonu önleme, toprak biyolojik aktivitesini artırma, toprağı iyileştirme, yabancı ot mücadelesi, toprakta doğal yolla azot bağlanması, kimyasal gübre kullanımının azaltılması ve toprağın su tutma kapasitesini artırma, zeytin sıra aralarında uygulandığından zeytin ağaçlarının kurak dönemde stres koşullarını azaltarak hastalık ve zararlılara karşı daha dirençli olmasını sağlama gibi birçok olumlu katkısı bulunuyor. Toprak organik madde miktarındaki %1’lik bir artış su tutma kapasitesinde 18-20 tona karşılık gelen bir su tutma kapasitesine karşılık geliyor. Uygulamanın baklagil cinsi yem bitkileri ile yapıldığında ve yem olarak biçildikten sonra toprağa karıştırıldığında hayvancılık yapanlar için kaba yem sağlama gibi bir hayvancılığa olumlu katkısı da bulunuyor.
Proje kapsamında 12 bahçede yürütülen örnek uygulamalar dışında düzenli eğitim ve yaygınlaştırma çalışmaları da yürütülüyor. Bu kapsamda bugüne kadar Akhisar Ziraat Odasında ve birçok mahallede çiftçi eğitim toplantılarıyla 500’den fazla üreticiye ulaşılmıştır. Uygulamaların yaygınlaştırılması konusunda paydaşlarla görüşmelere, uygulamalara ve eğitim-yayım çalışmalarına devam edilmektedir.
